Apakah krim steroid, dan mengapa doktor menggunakannya?
Krim steroid ialah kortikosteroid topikal, sejenis ubat anti-radang yang disapu pada kulit. DermNet NZ, sebuah rujukan dermatologi, menyenaraikan ekzema dan dermatitis sebagai kegunaan utamanya, dan menyatakan ia biasanya disapu sekali sehari selama 5 hari hingga beberapa minggu, kemudian dihentikan atau dikurangkan.
Apabila digunakan begitu, ia berkesan. DermNet menyifatkan kesan sampingan sebagai jarang berlaku apabila krim digunakan dengan sewajarnya di bawah pengawasan perubatan. Masalah bermula apabila krim yang dimaksudkan untuk kursus pendek kekal pada muka selama berminggu-minggu atau berbulan-bulan, atau apabila orang itu langsung tidak tahu ia steroid.
Sekuat mana krim steroid?
DermNet mengelaskannya kepada empat tahap kekuatan, dan tahap lebih penting daripada jenama. DermNet memberi contoh mengikut nama generik: lemah (hidrokortison), sederhana (klobetason butirat, triamsinolon asetonid), kuat (betametason valerat, mometason furoat) dan sangat kuat (klobetasol propionat). Kekuatan bergantung pada molekul, pada asas krim atau salap, dan pada nipisnya kulit. Rujukan yang sama menasihatkan penggunaan steroid paling lemah yang berkesan.
Yang mana boleh diserahkan oleh ahli farmasi tanpa preskripsi di Malaysia bergantung pada produk dan kekuatannya, jadi itu soalan untuk doktor atau ahli farmasi. Apa yang dinyatakan oleh pengawal selia ubat Kementerian Kesihatan, Bahagian Regulatori Farmasi Negara (NPRA), dalam kenyataan awamnya ialah krim yang mengandungi betamethasone 17-valerate ialah ubat yang mesti berdaftar dengan Pihak Berkuasa Kawalan Dadah dan hanya boleh digunakan atas nasihat ahli profesional kesihatan.
Mengapa kulit muka berbeza?
Kulit muka nipis, dan kulit nipis menyerap lebih banyak ubat. DermNet menyatakan penyerapan paling tinggi melalui kulit kelopak mata, kawasan sulit dan lipatan kulit, dan bertambah apabila kawasan itu ditutup. Pengawal selia ubat UK, MHRA, meminta doktor memberitahu pesakit berapa lama krim steroid patut digunakan, terutamanya pada kawasan sensitif seperti muka.
Buletin keselamatan ubat New Zealand lebih tegas pada tahun 2005. Ia menyatakan krim steroid tidak boleh digunakan pada muka kecuali untuk tempoh yang sangat singkat, kurang daripada dua minggu, dan hanya untuk keadaan yang tidak bertindak balas kepada rawatan lain. Buletin itu sudah lama, tetapi halaman DermNet yang lebih baharu tentang penarikan masih menasihatkan supaya mengelak penggunaan lama steroid sederhana hingga kuat pada muka.
Apa berlaku jika krim steroid digunakan terlalu lama pada muka?
Kulit menjadi nipis, yang dipanggil atrofi. Salur darah kecil menjadi kelihatan (telangiektasia) dan kulit mudah lebam. DermNet dan buletin New Zealand menyenaraikan kedua-duanya, dan kedua-duanya menyatakan risikonya lebih tinggi dengan steroid yang lebih kuat.
Ruam boleh timbul. Dermatitis perioral ialah ruam bintik merah kecil di sekeliling mulut, hidung dan kelopak mata. Rosasea steroid ialah kemerahan seperti rosasea di tengah muka, dengan bintik, rasa terbakar dan salur darah yang kelihatan. DermNet menyatakan kedua-duanya boleh timbul selepas berminggu-minggu hingga berbulan-bulan penggunaan steroid yang kuat, dan rosasea steroid boleh menjadi sangat teruk apabila krim dihentikan. Satu ulasan 2025 dalam Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology menyenaraikan dermatitis perioral, jerawat dan muka kemerahan sebagai kesan pada muka.
Kenyataan NPRA sendiri menambah bintik seperti jerawat dan perubahan warna kulit. Tentang betamethasone 17-valerate, NPRA menyatakan kulit muka yang disapu krim boleh menjadi nipis dan mudah teriritasi, berjerawat dan berubah pigmen, dan ubat itu boleh diserap ke dalam aliran darah, yang boleh membawa mudarat. DermNet juga menyenaraikan pertumbuhan bulu berlebihan pada kawasan yang disapu, dan menyatakan steroid boleh menyembunyikan atau memburukkan jangkitan seperti jangkitan kulat dan herpes simplex, jadi ruam yang kelihatan membaik dengan steroid tidak semestinya sedang sembuh. Jika bintik seperti jerawat ialah masalah utama, artikel tentang apa yang doktor semak dahulu pada jerawat dewasa menerangkan punca yang biasa.
Apakah risiko berhampiran mata?
Kulit kelopak mata menyerap steroid dengan mudah. DermNet menyatakan penggunaan berlebihan selama berminggu-minggu hingga berbulan-bulan mungkin membawa kepada glaukoma atau katarak. Glaukoma ialah kerosakan pada saraf mata, biasanya berkait dengan tekanan tinggi di dalam mata, dan ia boleh menyebabkan kehilangan penglihatan.
Satu laporan 2019 dalam Medical Journal of Australia memberi satu kes yang jelas. Seorang wanita yang menyapu krim hidrokortison 1 peratus setiap hari pada kelopak matanya selama 3 hingga 4 bulan didapati mempunyai tekanan mata kira-kira 42 dan 40 (dalam mmHg, unit yang digunakan doktor mata). Dua minggu selepas krim dihentikan, tekanan itu ialah 15 dan 18, dengan satu ubat titis mata glaukoma. Beliau telah didiagnosis dengan glaukoma pada sebelah mata bertahun-tahun sebelumnya, dan penulis menyenaraikan miopia (rabun jauh), penyakit tisu penghubung serta sejarah glaukoma peribadi atau keluarga sebagai faktor risiko. Mereka menasihatkan pemeriksaan tekanan mata dan saraf optik bagi sesiapa yang menggunakan rawatan ini. Satu ulasan 2025 juga memetik kajian UK yang mendapati risiko katarak lebih tinggi dengan krim steroid yang digunakan di bahagian lain badan, walaupun lebih rendah daripada tablet steroid, titis mata atau penyedut steroid.
Sesiapa yang menggunakan krim steroid pada atau berhampiran kelopak mata lebih daripada beberapa minggu patut memeriksa matanya, begitu juga kemerahan yang berpanjangan di sekeliling mata, yang dibincangkan dalam artikel tentang rosasea dan mata.
Apakah penarikan steroid topikal, dan setakat mana kita pasti tentangnya?
MHRA mengkajinya pada tahun 2021. Ia menyatakan tindak balas teruk jarang-jarang boleh berlaku selepas krim steroid dihentikan, biasanya selepas penggunaan yang lama atau tidak wajar bagi produk berkuasa sederhana atau tinggi, dan ia tidak dapat menganggarkan kekerapannya. Tanda yang diminta doktor perhatikan ialah rasa terbakar dan bukan gatal sebagai gejala utama, kemerahan yang merebak melebihi kawasan yang dirawat, dan ruam di tempat yang tidak biasa. Ia menyatakan tindak balas boleh berlaku selepas penggunaan harian lebih daripada setahun, dan pada kanak-kanak selepas penggunaan harian sesingkat dua bulan, dan muka serta kawasan sulit paling kerap terjejas. Gejala biasanya bermula dalam beberapa hari hingga beberapa minggu selepas berhenti.
DermNet menyifatkannya sebagai tindak balas lantun yang jarang berlaku dan kekerapannya tidak diketahui. Ia menyatakan doktor tidak mempunyai kriteria diagnosis yang dipersetujui, tindak balas penarikan sukar dibezakan daripada kambuh penyakit asal, dan tiada rawatan yang terbukti memendekkan pemulihan. Ia menerangkan satu bentuk papulopustular, dengan bintik dan pustul, yang kerap berlaku selepas penggunaan untuk pigmentasi atau tujuan kosmetik. Kebanyakan orang pulih dalam masa kira-kira tiga bulan, dan sebilangan kecil mengambil masa sehingga lima tahun. National Eczema Association (AS) menyatakan penarikan kebanyakannya dilaporkan oleh pesakit dan kurang dikaji, dan ia boleh disalah anggap sebagai ekzema itu sendiri.
Jadi ringkasan yang adil ialah ia diiktiraf oleh pengawal selia UK, jarang berlaku menurut laporannya dan masih kurang diukur dengan baik. DermNet menegaskan ini tidak sepatutnya menghalang sesiapa daripada menggunakan krim steroid yang benar-benar diperlukan. Ia sebab untuk meminta doktor merancang. Kursus pendek yang diselia kekal sebagai alat yang sesuai untuk banyak masalah kulit.
Bolehkah krim pemutih atau krim ajaib mengandungi steroid?
Boleh, dan NPRA telah menyatakannya secara terbuka. Kosmetik yang dijual di Malaysia dinotifikasi kepada NPRA, dan tidak dibenarkan mengandungi racun berjadual. Halaman NPRA tentang notifikasi kosmetik yang dibatalkan menyenaraikan produk yang ditarik selepas bahan larangan, termasuk racun berjadual, dikesan di dalamnya. Banyak entri menamakan betamethasone 17-valerate, kadangkala bersama merkuri dan kadangkala bersama hidrokuinon dan tretinoin. Semasa artikel ini ditulis, entri terkini yang menamakannya bertarikh 2 April 2026. Dalam setiap kenyataan NPRA menyatakan notifikasi telah dibatalkan dan produk itu tidak lagi dibenarkan dijual di Malaysia.
Dua perkara berbangkit. Label, kedai atau penjual yang terkenal tidak dapat memberitahu anda apa dalam balang itu, sebab itulah kenyataan NPRA menggesa orang awam menyemak status notifikasi kosmetik di laman webnya. Dan notifikasi yang wujud hari ini boleh dibatalkan kemudian, jadi semaklah semasa membeli dan sekali lagi jika produk itu muncul dalam berita. Langkah-langkahnya ada dalam semakan KKM untuk krim, suntikan dan pen kurus, dan bahagian merkuri ada dalam artikel tentang krim pemutih dan merkuri. Jika sebab menggunakan krim itu ialah tompok gelap, krim jeragat di Malaysia menerangkan ubat mana yang sah dan bagaimana ia sepatutnya digunakan.
Saya telah menggunakan krim steroid pada muka. Apa yang patut saya buat?
Jangan terus menggunakan krim jika anda tidak tahu apa di dalamnya, dan jangan meneka jalan keluar sendiri. Jumpa doktor dan bawa balang serta kotaknya. NPRA menasihatkan orang yang menggunakan krim yang dibatalkannya supaya berhenti menggunakannya dan berjumpa ahli profesional kesihatan jika mengalami sebarang ketidakselesaan atau tindak balas.
Pelan itu penting kerana jalan keluar bergantung pada berapa lama dan berapa kuat. DermNet menyatakan sama ada hendak berhenti serta-merta atau mengurangkan secara beransur-ansur masih diperdebatkan, dan bagi rosasea steroid ia menerangkan penyapuan yang lebih jarang serta pertukaran kepada steroid yang lebih lemah untuk mengehadkan kambuh lantun. MHRA menyatakan jika kulit bertambah teruk dalam masa dua minggu selepas berhenti, anda tidak patut menyapu krim itu semula tanpa berbincang dengan doktor. Doktor juga boleh membezakan kambuh penyakit asal daripada penarikan, dan boleh mengatur pemeriksaan mata jika krim digunakan berhampiran mata.
Jika anda fikir sesuatu ubat telah menyebabkan kesan sampingan, anda boleh melaporkannya sendiri kepada NPRA melalui borang ConSERF dalam talian; bagi kosmetik, NPRA menerima aduan melalui halaman produk kosmetik bernotifikasinya. Setiap saluran, dan apa yang perlu disimpan, diterangkan dalam cara lapor kesan sampingan di Malaysia.
Apa yang ditawarkan The Retreat Clinic dalam hal ini?
The Retreat Clinic ialah klinik estetik, dan bukan perkhidmatan ekzema atau dermatologi. Dr Ong boleh memeriksa kulit, menyatakan rupanya (penipisan, salur darah kelihatan, kesan yang tertinggal) dan memberitahu anda sama ada ia urusan beliau atau urusan orang lain. Pakar kulit ialah doktor yang sesuai untuk ekzema dan untuk tindak balas penarikan yang teruk, dan doktor mata ialah yang sesuai untuk tekanan mata. Klinik ini tidak menjalankan program untuk penarikan steroid, dan tidak menawarkan laser vaskular, yang diterangkan dalam mengapa kami tidak menawarkan IPL atau laser vaskular.
Mengetahui apa dalam balang ialah langkah pertama. Langkah kedua ialah meminta seseorang yang boleh memeriksa kulit memberitahu apa yang telah berlaku padanya.
